Mỗi mùa tuyển sinh, chúng tôi đều nhận được câu hỏi tương tự từ phụ huynh và học sinh lớp 12: nên tập trung ôn thi THPT hay dồn sức làm đẹp học bạ để xét tuyển sớm. Thực ra không có câu trả lời đúng cho mọi người, vì mỗi phương thức phù hợp với một kiểu học sinh khác nhau.
Sự Khác Biệt Giữa Xét Học Bạ Và Xét Điểm Thi THPT
Xét học bạ dựa trên kết quả học tập nhiều năm thay vì một kỳ thi duy nhất. Phương thức này thường xét điểm trung bình các môn học qua nhiều học kỳ, có thể là lớp 12 hoặc cả ba năm THPT tùy quy định từng trường. Điều này phản ánh quá trình học tập ổn định của học sinh qua nhiều năm.
Xét điểm thi THPT phản ánh năng lực tại một thời điểm cụ thể. Kỳ thi tốt nghiệp THPT diễn ra trong vài ngày cố định, kết quả phụ thuộc nhiều vào phong độ và tâm lý của thí sinh ngay tại thời điểm đó. Học sinh có thể học tốt trong năm nhưng áp lực phòng thi khiến kết quả không như mong đợi, hoặc ngược lại, bứt phá bất ngờ so với học lực thường ngày.
Nói cách khác, mỗi phương thức phù hợp với thế mạnh học tập khác nhau của từng học sinh. Không có phương thức nào tuyệt đối tốt hơn phương thức còn lại, quan trọng là học sinh hiểu rõ thế mạnh của bản thân để chọn cách tiếp cận phù hợp nhất với năng lực và tâm lý của mình.
Trường Hợp Nên Ưu Tiên Xét Học Bạ
Học sinh có quá trình học tập ổn định, đều đặn qua các năm. Nếu điểm số các môn học duy trì ở mức khá giỏi xuyên suốt nhiều học kỳ, không có sự chênh lệch lớn, xét học bạ là cách tận dụng tốt thành quả học tập lâu dài thay vì chỉ đặt cược vào một kỳ thi duy nhất.
Học sinh muốn giảm áp lực thi cử trong giai đoạn nước rút cuối cấp. Nhiều học sinh dễ căng thẳng và mất ngủ trong những tuần sát ngày thi, ảnh hưởng đến sức khỏe và tâm lý. Nếu đã trúng tuyển bằng học bạ trước đó, tâm lý bước vào kỳ thi THPT sẽ nhẹ nhàng hơn nhiều, vì không còn áp lực phải đạt điểm cao để đậu đại học.
Trường và ngành có chỉ tiêu xét học bạ rộng là lựa chọn đáng cân nhắc. Một số trường, đặc biệt các trường ngoài công lập hoặc ngành học mới, thường dành chỉ tiêu xét học bạ khá lớn, vì vậy cơ hội trúng tuyển theo phương thức này cũng cao hơn so với những ngành được nhiều thí sinh quan tâm và chỉ tuyển chủ yếu bằng điểm thi. Bạn có thể tham khảo thêm các trường đại học xét học bạ để biết trường mình quan tâm có mở phương thức này hay không.
Trường Hợp Nên Kết Hợp Cả Hai Phương Thức
Học sinh có học lực không đều nhưng có khả năng bứt phá trong kỳ thi chính thức. Có những học sinh điểm số trên lớp không thực sự nổi bật, nhưng khả năng làm bài thi và tư duy giải đề lại tốt hơn hẳn so với bạn bè cùng lớp. Với trường hợp này, việc chỉ trông chờ vào học bạ có thể khiến những học sinh này bỏ lỡ cơ hội vào những trường tốt hơn so với năng lực mà học bạ thể hiện.
Học sinh muốn tăng cơ hội trúng tuyển có thể nộp song song nhiều phương thức. Đây là chiến lược khá phổ biến hiện nay: học sinh vừa nộp hồ sơ xét học bạ vào một số nguyện vọng, vừa tiếp tục ôn thi nghiêm túc để có điểm thi tốt cho các nguyện vọng còn lại, qua đó tăng cơ hội trúng tuyển nói chung thay vì chỉ trông chờ vào một phương án duy nhất.
Học sinh cũng cần lưu ý thời hạn và quy định của từng trường khi đăng ký cả hai hình thức. Mỗi trường có thời gian nhận hồ sơ xét học bạ khác nhau, thường sớm hơn khá nhiều so với kỳ thi THPT chính thức. Vì vậy, học sinh cần theo dõi kỹ lịch trình để không bỏ lỡ thời hạn nộp hồ sơ của phương thức nào. Tham khảo thêm thông tin xét tuyển đại học để cập nhật các mốc thời gian quan trọng trong mùa tuyển sinh.
Bên cạnh việc chọn phương thức xét tuyển, việc xác định đúng ngành học cũng quan trọng không kém để tránh tình trạng đậu trường nhưng học ngành không đúng với đam mê của bản thân. Bạn có thể tham khảo thêm hướng nghiệp chọn ngành để có thêm cơ sở đưa ra quyết định phù hợp với định hướng nghề nghiệp lâu dài.
Các trung tâm tư vấn tuyển sinh, trường học có nhu cầu xây dựng kênh thông tin trực tuyến chuyên nghiệp hơn để hỗ trợ phụ huynh và học sinh tìm hiểu thông tin nhanh chóng có thể tham khảo dịch vụ thiết kế website thương mại điện tử phù hợp cho việc giới thiệu chương trình và tư vấn tuyển sinh online.
Kết Luận
Hiểu rõ ưu nhược điểm giúp học sinh chọn đúng phương thức xét tuyển phù hợp với năng lực. Nếu vẫn còn phân vân, cách an toàn nhất là chuẩn bị cả hai, vừa hoàn thiện hồ sơ học bạ tốt nhất có thể, vừa nghiêm túc ôn luyện cho kỳ thi chính thức, để không bỏ lỡ bất kỳ cơ hội nào trên con đường vào đại học. Bạn có thể xem thêm các bài viết về tuyển sinh, điểm chuẩn, học phí và xét học bạ để cập nhật thông tin tuyển sinh mới nhất.