Du học nghề vừa học vừa làm là cụm từ chúng tôi nghe rất nhiều trong các buổi tư vấn gần đây. Có một gia đình từng đến gặp chúng tôi trong tâm trạng khá lo lắng. Con vừa tốt nghiệp trung học phổ thông, nhưng gia đình không đủ tài chính để nộp hồ sơ du học đại học như nhiều bạn cùng lớp. Chúng tôi hỏi ngược lại một câu: “Con đã từng nghe tới hình thức này chưa?”. Cả nhà lắc đầu, hoàn toàn chưa biết tới lựa chọn này. Sau khi tìm hiểu kỹ cùng chúng tôi, gia đình quyết định chọn hướng đi này, thay vì gác lại giấc mơ ra nước ngoài chỉ vì rào cản tiền bạc ban đầu.
Du Học Nghề Vừa Học Vừa Làm Khác Gì So Với Đại Học Truyền Thống
Điểm khác biệt đầu tiên nằm ở cách đào tạo. Du học đại học truyền thống dành phần lớn thời gian cho lý thuyết chuyên ngành và nghiên cứu học thuật. Hướng học nghề thì ngược lại. Học viên được thực hành trên công cụ, thiết bị thật ngay từ những buổi học đầu tiên.
Chúng tôi từng gặp nhiều bạn trẻ chọn ngành đầu bếp, cơ khí ô tô hay chăm sóc sắc đẹp. Các bạn đều kể rằng mình được cầm dao, cầm cờ lê, cầm kéo tạo kiểu tóc ngay trong tuần học đầu. Không phải ngồi nghe giảng cả học kỳ mới được thực hành.
Bên cạnh đó, chữ “vừa làm” trong tên gọi cũng tạo ra khác biệt lớn. Trong quá trình học, học viên thường được sắp xếp làm việc tại các cơ sở liên kết với chương trình đào tạo. Công việc này đi kèm một khoản thù lao nhất định.
Khoản thu nhập tuy không lớn, nhưng đủ giúp trang trải một phần sinh hoạt phí hằng ngày. Đây chính là lý do khiến hình thức này trở thành lựa chọn thực tế cho những gia đình có ngân sách hạn chế, giống như câu chuyện chúng tôi vừa kể ở đầu bài.
Cuối cùng, thời lượng đào tạo cũng khác hẳn. Một chương trình đại học thường kéo dài bốn năm trở lên. Chương trình học nghề lại thường ngắn hơn đáng kể, có nơi chỉ từ hai đến ba năm tùy ngành và tùy quốc gia. Điều này phù hợp với những bạn muốn sớm có nghề trong tay, đi làm và có thu nhập ổn định.
Ba Lợi Ích Thiết Thực Khi Chọn Hướng Đi Này
Lợi ích dễ thấy nhất là có thu nhập ngay trong lúc học. Với những gia đình phải cân đo từng khoản chi tiêu, việc con vừa học vừa tự trang trải một phần sinh hoạt phí giúp giảm hẳn áp lực tài chính. Đây đúng là điều đã thuyết phục gia đình trong câu chuyện mở đầu chọn con đường này.
Kế đến là kinh nghiệm thực chiến. Nhiều sinh viên tốt nghiệp đại học nhưng chưa từng đi làm thực tế một ngày nào trước khi ra trường. Học viên theo hướng học nghề thì khác hẳn. Các bạn đã quen với môi trường công việc thật, hiểu quy trình và cả văn hóa nơi làm việc của ngành mình theo đuổi. Nhờ vậy, quá trình hòa nhập công việc chính thức sau khi tốt nghiệp diễn ra suôn sẻ hơn hẳn.
Cuối cùng là cơ hội làm việc, thậm chí định cư lâu dài sau khi hoàn thành chương trình, tùy từng quốc gia. Chính sách này khác nhau khá nhiều tùy nơi, tùy ngành nghề và tùy thời điểm cụ thể. Chúng tôi luôn khuyên gia đình xác nhận trực tiếp thông tin này với đơn vị tư vấn uy tín hoặc cơ quan đại diện chính thức của quốc gia dự định theo học.
Những Điều Cần Cân Nhắc Trước Khi Đăng Ký
Câu hỏi đầu tiên chúng tôi luôn đặt ra với mọi gia đình đến tư vấn là: ngành nghề này có phù hợp với định hướng lâu dài của con không? Không nên chọn ngành chỉ vì nghe nói dễ xin visa hay dễ có việc ngay. Cần xem xét kỹ sở thích, năng lực và mục tiêu sự nghiệp lâu dài. Chọn sai ngành chỉ vì lợi ích trước mắt có thể khiến học viên khó gắn bó với công việc, dù đã hoàn thành cả chương trình đào tạo.
Với những bạn vừa tốt nghiệp trung học phổ thông, việc phải quyết định giữa nhiều ngã rẽ cùng lúc không hề đơn giản. Xét học bạ vào đại học trong nước, thi tốt nghiệp để xét tuyển, hay chọn hướng học nghề ở nước ngoài — mỗi hướng đều có cái được cái mất riêng. Nếu bạn còn phân vân giữa các phương án tuyển sinh trong nước, có thể tham khảo thêm bài viết về xét học bạ và thi tốt nghiệp THPT để cân nhắc kỹ trước khi nộp hồ sơ.
Điều kiện làm việc và mức lương thực tế trong thời gian vừa học vừa làm cũng cần tìm hiểu kỹ. Tránh kỳ vọng sai lệch so với thực tế. Mỗi chương trình, mỗi đơn vị liên kết có thể trả thù lao khác nhau, tùy ngành nghề và tùy địa phương. Chúng tôi khuyên gia đình yêu cầu đơn vị tư vấn cung cấp thông tin chi tiết, rõ ràng về những điều kiện này, trước khi ký bất kỳ hợp đồng nào.
Câu Chuyện Thực Tế: Từ Học Nghề Đến Mở Cơ Sở Kinh Doanh Riêng
Chúng tôi từng đồng hành cùng một bạn học viên theo học ngành pha chế tại một chương trình học nghề ở châu Âu. Ba năm miệt mài vừa học vừa làm thêm tại quán cà phê liên kết với trường, bạn không chỉ có bằng nghề mà còn tích lũy được một khoản vốn nho nhỏ cùng nhiều kinh nghiệm quý giá. Về nước, bạn mở một quán cà phê nhỏ theo đúng phong cách đã học được ở nước ngoài.
Điều khiến chúng tôi ấn tượng là bạn không dừng lại ở việc mở quán offline. Ngay từ những tháng đầu kinh doanh, bạn đã nghĩ tới việc bán thêm cà phê rang xay đóng gói qua kênh online, để tiếp cận khách hàng ở xa hơn. Với những bạn có dự định tương tự — học một nghề, tích lũy vốn, rồi về mở cơ sở kinh doanh riêng — việc chuẩn bị một kênh bán hàng chuyên nghiệp ngay từ đầu là điều nên tính tới sớm. Chẳng hạn, có thể tham khảo dịch vụ thiết kế web bán hàng để xây dựng nền tảng bán online bài bản, thay vì chỉ đăng bán qua vài dòng trạng thái mạng xã hội.
Chuẩn Bị Hồ Sơ Và Ngoại Ngữ Từ Sớm
Yêu cầu ngoại ngữ và hồ sơ cho hướng đi này khác nhau tùy quốc gia, tùy chương trình. Nên bắt đầu chuẩn bị càng sớm càng tốt, nhất là phần ngoại ngữ vốn cần thời gian tích lũy dài hạn. Không thể học cấp tốc trong vài tháng mà đạt trình độ vững chắc được.
- Bằng tốt nghiệp và bảng điểm THPT — cần được dịch thuật, công chứng theo đúng yêu cầu của trường tiếp nhận.
- Chứng chỉ ngoại ngữ — tùy quốc gia có thể yêu cầu tiếng Anh, tiếng Đức hoặc ngôn ngữ bản địa ở mức tối thiểu nhất định.
- Hồ sơ tài chính — chứng minh khả năng chi trả chi phí ban đầu, trước khi có thu nhập từ việc làm thêm.
- Thư giới thiệu hoặc thư bày tỏ nguyện vọng — một số chương trình yêu cầu để đánh giá mức độ nghiêm túc của học viên.
Nếu bạn đang cân nhắc thêm những lựa chọn trong nước trước khi quyết định hướng đi ở nước ngoài, có thể tham khảo thêm các trường trung cấp nghề đáng học tại TPHCM để có thêm góc nhìn so sánh giữa học nghề trong nước và học nghề ở nước ngoài.
Lời Khuyên Từ Đội Ngũ Chúng Tôi
Du học nghề vừa học vừa làm là lựa chọn thực tế, không hề kém cạnh du học đại học. Đây cũng chính là hướng đi mà gia đình ở câu chuyện mở đầu bài viết đã chọn, thay vì từ bỏ giấc mơ ra nước ngoài chỉ vì rào cản tài chính. Nếu gia đình bạn cũng đang trong hoàn cảnh tương tự, hãy dành thời gian tìm hiểu kỹ từng chương trình cụ thể trước khi quyết định.
Chúng tôi cũng khuyến khích bạn đọc thêm nhiều bài viết khác về định hướng nghề nghiệp trên trang, để có cái nhìn toàn diện hơn trước khi chọn con đường phù hợp nhất với bản thân. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng ngay từ đầu sẽ giúp hành trình học tập và làm việc ở nước ngoài diễn ra suôn sẻ hơn nhiều.